31 Mart 2016 Perşembe

Fiiller


동사  Fiiller

Korece fiillerin zaman, kip çekimleri yanında nezaket (sosyal statü belirten) çekimleri yapılır. Bazı fiillerin özel nezaket biçimleri olsa da genelde çeşitli ekler alarak sosyal (düzey, resmi, kibar, normal) belirtilir.

Fiillerin sözlük biçimleri fiil kökleridir. Fiil kökü fiil sonundaki nın çıkarılması ile elde edilir. Fiil kökü kendi başına bir anlam ifade etmez. bitişi çıkartılır ve ne söylenmek isteniyorsa ona uygun bir bitiş eklenir.

Fiil

Fiil kökü
하다
yapmak
마시다
içmek
마시
먹다
yemek
가다
gitmek

3 farklı sosyal statü ekine göre çekim:


Fiil kökü ya da ile bitiyorsa
Fiil kökü diğerleri
ile bitiyorsa
Resmi Bitiş
ㅂ니다
습니다
Kibar Bitiş
아요
어요
Senli-Benli
(Sıradan) Bitiş
 *çeçimler geniş/şimdiki zaman olarak verilmiştir.

Fiil
Fiil Kökü
Sıradan
Kibar
Resmi
있다
sahip olmak
어요
습니다
좋다
iyi olmak
아요
습니다

                                              
DÜZENSİZ BİTİŞ BİÇİMLERİ

Fiil kökü;
·         veya ile bittiğinde
·         ile bittiğinde 
·         ile
·         ile bittiğinde
·         ile bittiğinde 

Fiil kökü veya ile bittiğinde gelecek olan 아요 / 아 eki çift ses 아아요 / 아아 meydana getireceğinden 아 düşer.
Fiil
Fiil Kökü
Sıradan
Kibar
Resmi
가다
gitmek
(가요)
(가아요)
갑니다
satın almak
사요
삽니다
만나
buluşmak, karşılaşmak
만나
만나
만나요
만납니다
서다
ayakta durmak
서요
섭니다

ile biten her fiil doğal olarak 어요 / bitişini alır ve  + , a dönüştürülür
Fiil
Fiil Kökü
Sıradan
Kibar
Resmi
마시다
içmek
마시
마셔요
마셔
마습니다
가르치다
öğretmek
가르치
가르쳐
가르쳐요
가르칩니다
기다리다
beklemek
기다리
기다려
기다려요
기다립니다
치다
oynamak
쳐요
칩니다

ile biten fiiller olarak 아요 bitişinin alır ve ile 아요 birleştirilerek 와요 e dönüştürülür.
Fiil
Fiil Kökü
Sıradan
Kibar
Resmi
오다
içmek
와요
옵니다
갔다오다
gidip gelmek
갔다오
갔다와
갔다와요
갔다옵니다
나오다
dışarı çıkmak
나오
나와
나와요
나옵니다


Fiil kökü ile bittiğinde düşürülür. bir önceki hecedeki sesli harfe gore son sesli /( ise, tek hece ve diğer durumlarda ) olur.  
Fiil
Fiil Kökü
Sıradan
Kibar
Resmi
바쁘다
meşgul olmak
바쁘
바빠
바빠요
바쁩니다
나쁘다
kötü olmak
나쁘
나빠
나빠요
나쁩니다
예쁘다
güzel/hoş olmak
예쁘
예뻐
예뻐요
예쁩니다
쓰다
yazmak
써요
씁니다
크다
büyük olmak
커요
큽니다
슬프다
üzgün olmak
슬프
슬퍼
슬퍼요
슬픕니다


Fiil kökü ile bittiğinde  dan önce  ikinci bir eklenir ve () düşürülür.
Fiil
Fiil Kökü
Sıradan
Kibar
Resmi
모르다
bilmemek
모르
몰라
몰라요
모릅니다
자르다
kesmek
자르
잘라
잘라요
자릅니다
부르다
çağırmak, seslenmek
부르
불러
불러요
부릅니다
빠르다
hızlı olmak
빠르
빨라
빨라요
빠릅니다


2 yorum:

  1. Bir şey sorabilir miyim? Fiil ㅡ ile bittiğinde sonaㅏeklenir demiştiniz ama 예쁘 fiil kökü 예뻐 olmuş neden? Teşekkür ederim emeğiniz için!

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. konuda gerekli düzeltmeyi yaptım. ㅏ ya da ㅓ olarak çekim bir önceki hecedeki sesli harfe göre belirleniyormuş.

      Sil